Røde Kors: Jemen kan ikkje vente lenger

Millionar av menneske svelt i Jemen, sjuke og såra får ikkje helsehjelp, og krigen rasar vidare. Jemen kan ikkje vente lenger, åtvarar Røde Kors.
utenriks

– Titusenvis av sivile har vorte rapportert såra eller drepne i krigshandlingane, samtidig har helseinstitusjonar, skular, hjelpeorganisasjonar og livsviktig infrastruktur vorte angripe, seier generalsekretær Bernt G. Apeland i Røde Kors.

– Mange familiar har òg mista sine kjære, eller dei veit ikkje kvar dei er. Dette er den brutale røyndommen i denne krigen, seier han.

Måndag inviterer FN til ny givarkonferanse for Jemen, i samarbeid med Sverige og Sveits. Under den førre givarkonferansen i juni i fjor vart det gitt tilsegn om 12 milliardar kroner.

Dette var rundt 7 milliardar for lite til å dekkje dei mest grunnleggjande behova ut året, og FN måtte mot slutten av året derfor halvere matrasjonane til rundt 8 millionar menneske nord i landet.

På randa

Nesten 21 millionar menneske i Jemen treng naudhjelp, og ifølgje FN står 5 millionar av dei på randa av ein hungerkatastrofe.

FN åtvara nyleg om at 400.000 barn under fem år er i akutt fare for å døy av svolt, dersom ikkje verdssamfunnet straks kjem dei til unnsetning.

Den internasjonale Røde Kors-komiteen (ICRC) ber om at flyplassen i hovudstaden Sana blir gjenopna og håpar å kunne nå 3 millionar menneske i landet i år.

For å hjelpe, trengst likevel tilgang. Krigshandlingane i landet har den siste tida blussa opp, noko som gjer det vanskeleg å drive hjelpearbeid. Ein koronapandemi på toppen, gjer det endå vanskelegare.

Militæroffensiv

Houthi-rørsla, som etter fleire år med kaotiske tilstandar tok kontroll over Sana i september 2014, innleidd i byrjinga av februar ein offensiv mot byen Marib og oljefelta rundt. Der er det frå før opptil 1 million internflyktningar.

– Folk flyktar på nytt frå kampane, og det siste året har mange vore nøydde til å flykte på grunn av flaum. Her lever dei under veldig vanskelege forhold. Dette viser korleis folk i Jemen blir ramma av fleire kriser samtidig, seier Apeland.

Bomba i grus

Saudi-Arabia støttar den gamle regjeringa i Jemen og gjekk saman med Dei sameinte arabiske emirata til krig mot houthiane i mars 2015.

Koalisjonen har sidan, med støtte frå vestlege land som USA og Storbritannia, gjennomført over 22.000 flyangrep og bomba store delar av Jemens infrastruktur i grus.

Dei sameinte arabiske emirata har samtidig hatt soldatar på bakken og støttar separatistar som har erklært sjølvstyre i sør.

Minst 112.000 menneske er ifølgje Armed Conflict Location & Event Data Project (Acled) truleg drepne i den seks år lange krigen, og FN har omtalt landet som vår tids verste humanitære krise.

Terrorlista

Saudi-Arabia har fått krass kritikk for krigføringa, og ei rekkje land, blant dei Noreg, har stansa eksporten av våpen og ammunisjon både til dei og Emirata.

USAs tidlegare president Donald Trump sette rett før han gjekk av, houthiane på USAs terrorliste, til kritikk frå mellom anna utanriksminister Ine Eriksen Søreide (H).

– Noreg er djupt bekymra for at USAs avgjerd om å terrorliste Ansar Allah (houthiene) vil forverre den humanitære situasjonen i Jemen, som i utgangspunktet er svært kritisk, sa ho i midten av januar.

Kursendring

Etterfølgjaren til Trump Joe Biden har sidan oppheva terrorstemplinga, utnemnt ei spesialutsending til Jemen og har òg stansa USAs militære støtte til Saudi-Arabias krigføring.

– Det må bli slutt på denne krigen, sa Biden i byrjinga av februar.

– Det er først og fremst partane som krigar, som har ansvaret for den humanitære katastrofen som går føre seg i Jemen no, seier Apeland.

– Men også dei som støttar partane i konflikten, har eit ansvar. No er det viktig at alle land som kan påverke partane i konflikten, gjer det. Sivile skal vernast, seier han.




(©NPK)