Forsvarsministeren møter atompress i Nato

Noreg vil som første Nato-land gå inn som observatør til FN-traktaten om forbod mot atomvåpen. Det vekkjer sterke reaksjonar blant allierte.
utenriks

Fredag deltek forsvarsminister Odd Roger Enoksen (Sp) på eit møte i Nato kjernefysiske planleggingsgruppe.

Der reknar han med at han må forklare seg om atomvåpenpolitikken til Ap-Sp-regjeringa.

– Eg skal i alle fall prøve. Det kjem nok til å bli eit tema der, seier Enoksen til NTB.

Han stadfestar at fleire allierte allereie har reagert på formuleringane i Hurdalsplattformen. Det er spesielt allierte som har atomvåpen sjølv, som har teke opp saka med Noreg – det vil seie USA, Storbritannia og Frankrike.

– Plattforma har vorte skikkeleg lesen av våre allierte, konstaterer Enoksen.

– Derfor er eg førebudd på at dette òg vil bli teke opp fredag.

Formuleringar frå Hurdal

Bakteppet er signala som Ap-Sp-regjeringa kjem med om atomvåpen.

I regjeringsplattforma frå Hurdal varslar dei to partia at Noreg skal delta «som observatør på statspartsmøta til traktaten om forbod mot kjernevåpen».

Noreg vil dermed bli det første medlemslandet i Nato som går inn som observatør til forbodstraktaten.

– Og det er kanskje noko av grunnen til at det blir reagert såpass sterkt på det – at vi er dei første, seier Enoksen.

Han trur det spesielt er signaleffekten som skaper bekymring blant allierte.

I regjeringsplattforma blir det òg varsla at regjeringa vil «auke Noregs innsats for kjernefysisk nedrusting, ta initiativ til å fokusere på dei humanitære konsekvensane av atomvåpen og arbeide saman med land i og utanfor Nato for ei verd utan atomvåpen».

– Vi vil jobbe aktivt for nedrusting, både innanfor Nato og utanfor Nato, seier Enoksen.

Vil ikkje slutte seg til traktaten

Men Noreg kjem ikkje til å knyte til seg forbodstraktaten. Det er forsvarsministeren krystallklar på.

– Det er på ingen måte aktuelt, seier Enoksen.

– Vi sluttar oss fullt og heilt til Natos linje. Den ligg fast. Det rokkar vi ikkje ved. Men det er eit ønske å følgje med på kva som skjer innanfor dette arbeidet, for det er opplagt eit mål for oss å jobbe sterkare for nedrusting av kjernefysiske våpen, forklarer han.

Enoksen legg til at regjeringa ikkje trur på einsidig nedrusting.

– Så lenge det finst kjernefysiske våpen i verda, så vil det vere nødvendig òg for Nato å ha dei. Det er bakgrunnen for at vi sluttar fullt opp om Natos linje, seier han.

Åtvaring frå Stoltenberg

Møtet i den kjernefysiske planleggingsgruppa er del av Nato to dagar lange forsvarsministermøte i Brussel torsdag og fredag.

På veg inn til møtet kom Nato generalsekretær Jens Stoltenberg med ein utilslørt åtvaring til Noreg.

– Nato syn på forbodstraktaten er veldig klart. Vi trur ikkje på den traktaten som ein veg til atomnedrusting. Eg forventar at alle allierte tek omsyn til dette når dei adresserer spørsmål om atomvåpen, og at dei vil konsultere tett med andre allierte i Nato, sa Stoltenberg på spørsmål frå VG.

Han la til at Natos mål er ei verd utan atomvåpen. Men så lenge det finst atomvåpen, vil òg Nato ha dei.

– Vi trur ikkje at ei verd der Russland og Kina og land som Nord-Korea har atomvåpen, medan vi ikkje har det, vil vere ei tryggare verd, sa Stoltenberg.

– Vi trur på balansert, verifiserbar kjernefysisk nedrusting, ikkje på einsidig nedrusting, hevda han.




(©NPK)