Kroatias konservative HDZ-parti blir største parti

Det konservative regjeringspartiet HDZ har vunne eit overraskande klart attval i Kroatia, ifølgje offisielle resultat.
utenriks

Det var på førehand varsla hard konkurranse mellom sitjande statsminister Andrej Plenkovics konservative HDZ og den sosialdemokratiske koalisjonen Omstart.

Etter at nesten 90 prosent av stemmene var talde opp natt til måndag, ligg det an til at HDZ får 68 mandat i nasjonalforsamlinga, medan sosialdemokratane får 42.

På tredje plass følgjer den høgrenasjonalistiske Fedrelandsrørsla til den populære folkesongaren Miroslav Skoro med 15 sete.

– Sigeren vår er ikkje berre fantastisk, han forpliktar òg, sa Plenkovic.

Nasjonalforsamlinga har 151 medlemmer, og det blir kravd eit fleirtal på 76 for å danne regjering.

Valet finn stad samtidig som Kroatia er på veg mot den verste økonomiske krisa på fleire tiår som følgje av effekten til koronapandemien på turistsektoren. Kroatias bruttonasjonalprodukt blir venta å minke med inntil 10 prosent.

Kan bli høgrevriding

HDZ' siger er såpass overbevisande at den moderate og EU-vennlege Plencovic truleg slepp å gå inn i ein omstridd allianse med det nye nasjonalistiske partiet Fedrelandsrørsla.

To mindre parti – det nye grøne partiet Vi kan og Brua – ligg an til å få høvesvis sju og ni plassar i nasjonalforsamlinga. Det er dessutan åtte medlemmer av nasjonalforsamlinga frå etniske minoritetar.

Skoro vart i valkampen kritisert for å fri til til ein veksande nostalgi for Kroatias pro-nazistiske fortid og for migrantfiendtlege og sexistiske kommentarar. Han kan ha lokka til seg tidlegare HDZ-veljarar som er skuffa over Plenkovics moderate linje.

Kjempesmell

Valet er ein kjempesmell for den sosialdemokratiske koalisjonen Omstart. Det var på førehand anteke at dei ville gå av med ein knapp valsiger.

Omstart blir leidd av nykommaren Davor Bernadic, som tok over då den tidlegare leiaren av partiet vart valt til president i desember i fjor.

I valkampen skulda han HDZ-regjeringa for fleire tilfelle av korrupsjon og for å ha sett befolkninga i fare ved å arrangere val midt under pandemien.

Etter valet gratulerte han Plenkovic og varsla at han trekkjer seg som leiar for SDP.

Vellykka handtering

Då regjeringa kunngjorde val i mai, håpa HDZ å tene på ei vellykka handtering av pandemien. Då var det berre registrert 2.800 tilfelle og 100 dødsfall i eit land med 4,2 millionar innbyggjarar. Den siste tida har likevel smittetala auka igjen.

Då kroatane gjekk til valurnene søndag, måtte dei ha på seg munnbind. Dei måtte òg bli spraya med desinfiserande middel når dei kom til vallokala.

(©NPK)