Rapport: Sør-Sudans leiarar plyndrar landet

Sør-Sudans leiarar plyndrar det unge og fattige landet, i nært samarbeid med utanlandske oljeselskap og regjeringar, slår ein ny rapport fast.
utenriks

Rapporten er utarbeidd av The Sentry, ein organisasjon av gravejournalistar, menneskerettsaktivistar, politietterforskarar og økonomar, som overvaker straumen av våpen og pengar til opprørarar og militsgrupper i Afrika.

The Sentry vart danna av Hollywood-stjerna George Clooney og menneskerettsaktivisten John Prendergast i 2015 og har særleg følgt utviklinga i Sør-Sudan og Sudan.

– Mennene som frigjorde Sør-Sudan, har kapra dei ferske institusjonane i landet og ressursane i landet, og dei innleidde i 2013 ein krig som har kosta hundretusenvis livet og drive millionar på flukt, konkluderer rapporten «The Taking of South Sudan».

God hjelp utanfrå

Men Sør-Sudans politiske og militære leiarar handlar ikkje på eiga hand. Dei får svært god hjelp frå utanlandske oljeselskap, våpenhandlarar, forretningsfolk, regjeringar og etterretningsorganisasjonar, slår The Sentry fast.

– Dei lokale kleptokratane og dei internasjonale partnarane deira – som kinesiske og malaysiske oljegigantar, britiske finansfyrstar og nettverk av handelsmenn frå Etiopia, Eritrea, Kenya og Uganda – har tileigna seg milliardar av dollar, heiter det i rapporten.

Plyndrar naturressursar

– Naturressursane i landet blir plyndra, og dødelege militsgrupper og militære einingar som står bak fryktelege handlingar, blir finansierte. Kleptokratar fyller lommene med milliardar av dollar frå offentlege program som var etla til å betre livet til nokon av dei fattigaste og mest utsette menneska i verda, blir det vidare slått fast.

Milliardane finn vegen til utanlandske bankkontoar og stråselskap i skatteparadis, og dei blir òg investerte i eigedommar i andre land der dei korrupte politiske og militære leiarane og familiane deira lever det gode livet.

– I nesten kvar einaste instans vi har etterforska for korrupsjon i Sør-Sudan, har vi funne samband til utanlandske konsern, bankar, regjeringar og eigedommar, konkluderer The Sentry.

Finansierer militsar

Blant selskapa som blir namngitt i rapporten, er Dar Petroleum, eit konsortium der kinesiske og malaysiske selskap er hovudeigarar. Ifølgje The Sentry finansierer dei fleire regjeringsvennlege krigsherrar og militsgrupper som har stått bak angrep mot sivilbefolkninga.

– Dei har òg muta offentleg tilsette som lever i velstand, medan resten av befolkninga lid under følgjene av ein brutal borgarkrig, sa Clooney då han la fram rapporten i London torsdag.

Ved eit høve betalte Dar Petroleum ei hotellrekning på drygt 6 millionar kroner for Sør-Sudans dåverande oljeminister Ezekiel Lol Gatkuoth. Han fekk sparken i juni, skulda for korrupsjon.

Dottera til presidenten

Dei to kinesiske energiselskapa China National Petroleum Corporation (CNPC) og Sinopec blir òg namngitt som verstingar i rapporten, det same blir Malaysias statlege oljeselskap Petronas, egyptiske SSTO og sørsudanske Nile Petroleum.

Av andre døme som blir trekte fram, er tre kinesiske investorar som i 2016 inngjekk ein avtale om lukrative mineralrettar med den 19 år gamle dottera til president Salva Kiir.

Nokre veker seinare dreiv regjeringsstyrkar tusenvis av sivile bort frå jorda som var omfatta av avtalen.

The Sentry knyter òg Kiir til eit nettverk av stråselskap i utlandet, nærare bestemt 13 ulike land, blant dei Kina, Kenya og Australia. Medlemmer av familien til presidenten er oppførte som aksjeeigarar eller sjefar i alle.

Ingen kommentar

Nyheitsbyråa AP og AFP har bedt styresmaktene i Sør-Sudan, Dar Petroleum og CNPC om å kommentere skuldingane i rapporten.

Verken Dar Petroleum eller CNPC har svart på førespurnadene, men den kinesiske ambassaden i landet understrekar at dei alltid «krev at selskap i Sør-Sudan opererer i samsvar med lover og reglar».

Sør-Sudans oljeminister meiner rapporten teiknar «eit feilaktig bilde av korleis oljeselskap driv både i Sør-Sudan og andre stader».

President Salva Kiir og andre representantar for styresmaktene har ikkje kommentert skuldingane.



(©NPK)