EU-parlamentet banka gjennom omstridd direktiv om opphavsrett

Dei folkevalde i EU-parlamentet trossa den masseive lobbykampanjen til teknologibransjen og sa ja til ei skjerping av reglane for opphavsrett på internett.
utenriks

– Den kampanjen vi har blitt utsett for dei siste vekene og månadene, har vore merkverdig aggressiv, seier den franske sosialisten Virginie Rozière.

Ho skuldar amerikanske teknologigigantar for å ha bombardert europearar med løgn om det kontroversielle direktivet som EU-parlamentet no har teke stilling til.

Eit klart fleirtal av dei folkevalde sa onsdag ja til direktivet, som er meint å sikra opphavsretten på nettet.

Misnøye i lobbyen

Direktivet var første gongen oppe til behandling i plenum i EU-parlamentet i juli, men blei då stemt ned.

Forslaget som no er vedteke inneheld vesentlege justeringar samanlikna med den førre versjonen. Men teknologibransjen er framleis ikkje nøgd.

EDiMA, ein organisasjon som representerer selskap som Amazon, Apple, Facebook, Google, Microsoft og Twitter, meiner dei nye reglene vil gjera det vanskelegare for vanlege folk å dela nyheiter og lasta opp eige innhald på nettet.

– Dette er eit skuffande resultat for innbyggjarane i EU, seier EDiMA-sjef Siada El Ramly.

Skal sikra betre vern

Direktivet har derimot fått støtte frå presseorganisasjonar og organisasjonar som representerer artistar og skodespelarar.

Det overordna målet med direktivet har vore å sikra at dei som står bak verka, faktisk får betalt når fotografi, videoar, musikk og tekst som er verna av opphavsretten, blir delt på nettet.

Reglane er meint å koma både kunstnarar og nyheitsmedium til gode.

– Det er ikkje sensur. Det øydelegg ikkje fridomen på nettet. Det handlar berre om å gjera nettet til ein rettferdig stad, seier Helga Trüpel frå det tyske miljøpartiet Grüne.

To artiklar

I forhandlingane er det spesielt to punkt som har møtt motstand: artikkel 11 og artikkel 13.

Artikkel 11 skal sikra vern av opphavsretten til nyheiter som blir publiserte på nettet, noko som har skapt frykt for at EU vil innføra ei avgift berre for å lenka til nyheitene til andre – Ein såkalla lenkeskatt. I forslaget som no er vedteke, blir det presisert eksplisitt at det skal vera gratis å lenka.

Artikkel 13 er på si side meint å gje plattformer som Facebook og YouTube større ansvar for innhald som blir lasta opp av brukarane. Bekymringa har vore at dette vil tvinga store internettselskap til å utvikla teknologi for attkjenning av det innhaldet brukarane lastar opp, slik at innhald som er verna av opphavsretten, automatisk blir filtrert vekk.

Kritiske røyster meiner slike opplasingsfilter i verste fall kan truga ytringsfridomen i Europa og føra til til utstrekt sensur og overvaking av brukarane.

Sluttforhandlingar i vente

Axel Voss, den tyske kristendemokraten som har vore saksordførar for forslaget i EU-parlamentet, avviser derimot at det vil bli innført noko krav om sensur.

– Vi ønskjer ikkje å blokkera noko. Vi ønskjer berre å sikra at opphavsretten også blir respektert på nettet, seier han.

Det nye direktivet går no vidare til sluttforhandlingar, der EU-parlamentet møter EUs medlemsland og EU-kommisjonen for å bli samde om eit endeleg kompromiss.

Direktivet skal i utgangspunktet også gjelda i Noreg. Norske styresmakter har ikkje hatt nokon vesentlege innvendingar.

(©NPK)