Sp meiner SV og Frp har valt ein for dårleg modell for pensjonistane

Senterpartiet kritiserer Frp og SV for å gi pensjonistane ein modell som gir dei mindre enn lønnsmottakarane i gode tider, men like dårleg i magre tider.
innenriks

Dei ni partia på Stortinget har starta forhandlingar om ei ny pensjonsordning etter initiativ frå Framstegspartiet og SV.

Eitt av dei viktigaste forslaga er å endre den noverande modellen for korleis pensjonane blir berekna. I staden for ei fast underregulering på 0,75 prosent, bør ho bereknast ut frå eit gjennomsnitt av pris- og lønnsvekst, meiner dei to partia.

Samtidig vil dei ikkje at den årlege veksten i pensjonane skal kunne bli høgare enn veksten i lønningane. Dette taket reagerer Sps arbeids- og sosialpolitiske talsperson, Per Olaf Lundteigen, på.

– Det betyr at pensjonistane ikkje får like mykje som lønnsmottakarane når landet går bra, men at dei skal ha det like ille i dårlege tider, seier Lundteigen til NTB.

Mot reallønnsnedgang neste år

Han seier Sp ønskjer ein modell som bereknar pensjon ut frå eit gjennomsnitt av lønns- og prisvekst uansett korleis det går i norsk økonomi. Det betyr at i år der prisveksten blir høgare enn lønnsveksten, vil pensjonistane få ein høgare vekst enn arbeidstakarane.

Det kan fort bli ein realitet allereie til neste år, der prisveksten er anslått til 3,5 prosent og lønnsveksten til 2,2 prosent i nasjonalbudsjettet.

– Med Frp og SVs modell betyr det at pensjonistane vil få ein auke på 2,2 prosent, medan han med modellen vår vil få ein auke på 2,85 prosent, seier Lundteigen.

Begge modellane vil uansett gi ei betre utteljing enn den som gjeld i dag, som vil gi ein auke på berre 1,45 prosent gitt at dei noverande prognosar står seg.

Frp og SV villige til å justere

Frps Erling Wiborg seier i ein kommentar at både Frp og SV i utgangspunktet ønskjer ein betre modell, men at dei har funne fram til ein modell som dei trur kan få fleirtal på Stortinget.

– Både Frp og SV ønskjer primært at pensjonane skal følgje frontfagsoppgjeret, men kvar gong vi har fremja forslag om dette, har vi vorte nedstemde av fleirtalet. Derfor har vi i samarbeid med Pensjonistforbundet funne fram til noko vi trur vi kan få eit fleirtal for, seier Wiborg.

Han legg til at dei to partia er meir enn villige til å gjere justeringar dersom det er fleirtal for ein betre modell.

– Vi har uansett fått til meir enn nokon andre på pensjon med forslaget vårt som inneber eit historisk løft minstepensjonistane og forhandlingsrett for pensjonistane, seier Wiborg.

Teknisk krevjande

Arbeidarpartiet ønskjer òg å leggje eit gjennomsnitt av lønns- og prisvekst til grunn. Når det gjeld «taket» som no er sett av Frp og SV, seier partiets arbeids- og sosialpolitiske talsperson, Rigmor Aasrud, at partia må setje seg ned og diskutere forslaget ordentleg før dei kan konkludere.

Ho seier det uansett er fleire tekniske krevjande sider ved det å gå over til pris- og lønnsjustering.

– Vi veit jo ikkje om det er prisstiginga 1. mai som er sett i revidert nasjonalbudsjett som skal gjelde, eller om ein skal køyre omrekningar gjennom året i takt med at anslaga endrar seg. Dette skal òg samordnast med tenestepensjonsordninga, så her er det mange ting å tenkje på. Det er ikkje berre å køyre gjennom dette forslaget, seier Aasrud.

– Desse uklarleikane var vel òg årsaka til at ein enda på løysinga med ei underregulering på 0,75 prosent i si tid, påpeikar Aasrud.

– Det er kjempebra at Sp og Ap er klare til å diskutere betre forhold for pensjonistane. Forslaget vårt er ein heilskap, som vi meiner kan vere eit godt grunnlag for å diskutere dette vidare, seier SVs arbeidspolitiske talsperson Solfrid Lerbrekk.

-------

Fakta om pensjonsreforma:

* Vart påbyrja i 2001 då Stoltenberg I-regjeringa nedsette Pensjonskommisjonen.

* Bakgrunnen var å tilpasse systemet ein stadig aukande del eldre i befolkninga og gjere systemet berekraftig for framtidige generasjonar.

* Hovudprinsippa vart vedtekne av Stortinget våren 2005. Berre SV og Frp var mot reforma.

* Tredde i kraft for privat sektor og delar av offentleg sektor i 2011. Ny offentleg tenestepensjon vart først vedteken i 2018, men framleis står det att nokre spørsmål knytte til mellom anna yrkesgrupper med særaldersgrenser.

* Reforma inneber eit heilt nytt system for opptening av pensjon som delvis vil gjelde for personar fødd mellom 1954 og 1962, og som fullt ut vil gjelde for personar fødde i 1963 eller seinare.

* Reforma innførte mellom anna at pensjonane vart levealdersjusterte: I takt med at befolkninga vart stadig eldre, må ein jobbe meir for å unngå kutt i pensjonen, samtidig som noverande pensjonistar fekk ei underregulering av pensjonen sin.

* Regjeringa har nedsett ein ny pensjonskommisjon som skal evaluere reforma og komme med eventuelle forslag til endringar i 2022.

* Frp og SV har teke initiativ til eit nytt mellombels pensjonsforlik i påvente av kommisjonen og har invitert alle partia på Stortinget til eit breitt forlik.

(Kjelder: Regjeringa, Store Norske leksikon, Wikipedia, NTB)

(©NPK)